De Maanwandelaar

Simon Spruyt bracht ons eerder al verhalen waarin geschiedenis, religie en verbeelding door elkaar lopen. In ‘De maanwandelaar’ gebruikt hij een onverwachte invalshoek om vragen te beantwoorden over het ontstaan van de moderne wereld.
Door Thijs Franssen

Ergens in het universum volgen superieure levensvormen de ontwikkeling van beschavingen op andere planeten. Wanneer op aarde een waarnemer spoorloos verdwijnt, ontstaat er onrust. Zijn laatste berichten waren verontrustend. Waar eerdere rapporten nog afstandelijk en analytisch bleven, liet hij steeds duidelijker blijken dat hij betrokken raakte bij de mensen die hij moest bestuderen. De belangrijkste regel is: observeren, nooit ingrijpen. Maar ineens bleef het stil.



Onderzoek
Om uit te zoeken wat er gebeurd is, wordt een nieuwe observator gestuurd. Ze krijgt niet alleen de opdracht haar voorganger op te sporen, maar ook te beoordelen hoe ver de mensheid gevorderd is op weg naar beschaving. Ze neemt de gedaante aan van Gashansunnu, een jonge priesteres van Ishtar, godin van liefde, vruchtbaarheid en oorlog. Haar bestemming: Mesopotamië, volgens haar soort de meest ontwikkelde plek op aarde.

Desillusie
De aankomst verloopt anders dan verwacht. In plaats van een samenleving die haar tijd ver vooruit is, treft Gashansunnu herders, dorre vlaktes en kleine nederzettingen aan. Al snel vraagt ze zich af waar de beloofde ontwikkeling zichtbaar zou moeten zijn. Duizend jaar na de introductie van het schrift ogen kennis, handel en maatschappelijke structuren nog verrassend pril.

Sichem
Eenmaal in Sichem verandert haar perspectief. Dankzij haar positie als priesteres krijgt ze toegang tot de elite van de stadstaat en ziet ze van dichtbij hoe de eerste fundamenten van beschaving worden gelegd. Niet via grootse gebeurtenissen, maar door geloof, landbouw, diplomatie en voortdurende onderhandelingen over invloed en grondgebied.

Observeren
Hoe langer Gashansunnu tussen de mensen leeft, hoe moeilijker het wordt om afstand te bewaren. Terwijl ze proberen te overleven, onderhandelen machthebbers met rondtrekkende Maanwandelaars over land en invloed. Langzaam begint ze structuren te ontdekken en raakt ze steeds sterker emotioneel betrokken bij de bevolking die ze alleen had moeten observeren.

Spruyt
Wie eerder werk van Simon Spruyt las, zal zijn fascinatie herkennen. In eerdere albums als ‘Bouvaert’, ‘De Tamboer van Borodino’, ‘Junker‘ en recenter ‘De uitverkorene’ liet hij al zien hoe graag hij historische en religieuze elementen herschikt tot iets eigens. Dat leverde niet altijd toegankelijke strips op, maar wel werk dat bewust buiten gebaande paden durft te treden.

Tekenwerk
Minstens zo ambitieus als het scenario is zijn tekenwerk. Hoe interessant de ideeën ook zijn, voor mij maken de beelden het meeste indruk. Spruyt gebruikt aquarel, potlood en krijt om tot pagina’s te komen die balanceren tussen strip en schilderkunst.

Kleur
Het kleurgebruik is subliem. Warm licht, de zandkleuren en de zachte overgangen geven het oude Midden-Oosten een bijna sacrale uitstraling. Daarbij worden talloze subtiele verwijzingen naar Mesopotamische en Egyptische kunst verwerkt.

Kunst
Opvallend is ook hoeveel Spruyt durft weg te laten. Niet alles wordt netjes uitgewerkt. Veel scènes blijven abstract en vertrouwen op sfeer en suggestie. De afwisseling zorgt ervoor dat iedere pagina een eigen ritme krijgt. Ook hier wordt de nieuwsgierigheid voortdurend geprikkeld en zie je dat hij geen uitdaging uit de weg gaat.

Conclusie
‘De maanwandelaar’ is geen graphic novel die je gedachteloos uitleest. Simon Spruyt vraagt aandacht, geduld en de bereidheid om vragen onbeantwoord te laten. Daar krijg je een ambitieuze strip voor terug. Een boek dat sciencefiction gebruikt om naar religie en beschaving te kijken, gecombineerd met uitmuntend tekenwerk. Thijs Fransen www.stripinfo.be

Na de succesvolle en heerlijk absurde reeks De Ruiterlijke Confessies van Dragon Dragon verandert Simon Spruyt zijn penseel van schouder. Met “De Maanwandelaar” levert hij een ambitieuze graphic novel af waarin historische fictie, filosofie, religie en sciencefiction op een verrassend natuurlijke manier samenvloeien. Het resultaat is een origineel en gelaagd verhaal dat ondanks zijn zware thema’s bijzonder toegankelijk blijft.
Voor deze graphic novel keert Spruyt terug naar de bakermat van onze beschaving. Het verhaal speelt zich af rond 2000 voor Christus, in de wereld van de Mesopotamische en Egyptische culturen. Inspiratie vond de auteur onder meer in het Bijbelboek Genesis en in de roman “Jozef en zijn broers” van Thomas Mann. Toch wordt dit geen klassieke Bijbelse hervertelling. Spruyt voegt er een sciencefictionlaag aan toe die het verhaal een geheel eigen identiteit geeft.
Centraal staat Avram, de aartsvader Abraham uit de Bijbelse traditie, die met zijn stam op zoek is naar een veilige plek om zich te vestigen. Zijn tocht naar het beloofde land Kanaän vormt de ruggengraat van een verhaal over macht, geloof, liefde, verraad en het verlangen naar een betere toekomst.
De invalshoek is echter bijzonder origineel. Het verhaal opent wanneer een buitenaardse observator het contact met zijn interstellaire thuisbasis verbreekt. Een tweede waarnemer wordt naar de aarde gestuurd om zijn lot te achterhalen. Deze verschijnt in de gedaante van Gashansun, een priesteres van de godin Ishtar uit de Babylonisch-Assyrische mythologie.
Tijdens haar zoektocht komt ze terecht in Shechem, het huidige Nablus op de Westelijke Jordaanoever, waar ze kennismaakt met Avram en zijn nomadische gemeenschap. Haar opdracht is strikt observerend: ze mag de ontwikkeling van de menselijke beschaving niet beïnvloeden. Dat blijkt echter makkelijker gezegd dan gedaan.
Via haar voortdurende gesprekken met een monitor in de ruimte ontstaat een interessante wisselwerking tussen afstandelijke observatie en menselijke betrokkenheid. Regelmatig wordt Gashansun eraan herinnerd het zogenaamde zelfbeschikkingsprotocol niet te schenden. Vooral de omgang met slavernij en geweld roept bij haar vragen op.
Deze dialogen zorgen niet alleen voor een vleugje humor, maar bevatten ook een aantal scherpe filosofische bedenkingen. Zinnen als “Ontvoogding door onderwijs is een beproefde methode” of “Elk lichaam is een uniek kruispunt in tijd en ruimte” blijven nog lang nazinderen.
Wanneer Avram besluit zich nabij Beth El (huis van God) te vestigen, komt het verhaal in een stroomversnelling terecht. De gebeurtenissen rond zijn dochter Dinah en de prins van Shechem leiden tot spanningen, politieke onderhandelingen en uiteindelijk een bloedige confrontatie. Ook de Egyptische farao raakt betrokken in de machtsstrijd. Tegelijk groeit de spanning rond de buitenaardse observatoren, die steeds meer verstrikt raken in het lot van de mensen die ze eigenlijk enkel zouden mogen observeren.
Naast het sterke verhaal is vooral het visuele luik indrukwekkend. Het artwork van Spruyt behoort zonder twijfel tot het mooiste dat hij tot nu toe heeft afgeleverd. De tekeningen zijn duidelijk geïnspireerd op Mesopotamische reliëfs, Oud-Egyptische kunst en archeologische vondsten. Sommige pagina’s ogen haast als museumstukken.
Net als in “De Tamboer van Borodino” uit 2021werkt de auteur met ecoline, aangevuld met potlood. Voor de woestijnlandschappen kiest hij zachte aardetinten, okergeel en warme bruintonen. Die kleuren contrasteren prachtig met het opvallende blauw dat geregeld opduikt en de pagina’s extra diepte geeft. Het resultaat is een graphic novel die niet alleen leest als een verhaal, maar ook bewonderd kan worden als een kunstwerk.
Dat begint al bij de bijzonder sterke cover, die meteen de toon zet. Ook de schutbladen, geïnspireerd op de beroemde Standaard van Ur, tonen hoeveel zorg en historisch onderzoek in dit project zijn gekropen.
Met “De Maanwandelaar” kiest Simon Spruyt voor een ongewoon onderwerp en een gedurfde combinatie van genres. Die gok pakt uitstekend uit. Deze graphic novel biedt avontuur, filosofische reflectie en visuele pracht in één pakket. Bovendien is dit zo’n boek dat bij een tweede of derde lezing alleen maar rijker wordt.
Een indrukwekkende en bijzonder originele graphic novel die bewijst dat historische verhalen en sciencefiction perfect samengaan.(HV)
www.sprokkels-en-brokkels.be