Description
Mary Bell, une enfance meurtrière : quand un fait divers devient matière littéraire
En 1968, à Newcastle upon Tyne, deux jeunes garçons, Martin Brown et Brian Howe, sont retrouvés assassinés à peu de temps d’intervalle. L’enquête et le procès qui suivent bouleversent toute l’Angleterre : l’auteure des crimes est Mary Bell, une enfant d’à peine onze ans. Condamnée à la prison à vie, elle devient un symbole inquiétant, au croisement de l’horreur, de la frénésie médiatique et d’une question insoutenable : comment un enfant peut-il tuer ?
Des années plus tard, en 1995, la journaliste Gitta Sereny décide de revenir sur cette affaire. Au fil de conversations avec Mary, devenue adulte, elle tente de comprendre ce qui se cache derrière les faits : l’histoire intime, sociale et psychologique qui a précédé la violence.
C’est cette matière brûlante que Mary Bell, une enfance meurtrière ose regarder en face. Cette graphic novel, publiée chez Glénat dans la collection Karma, est scénarisée par Théa Rojzman et dessinée par Vanessa Belardo, avec des couleurs de Stefano Ronconi. L’album atteint un équilibre délicat : il associe la précision documentaire à la puissance imaginative et incarnée de la fiction. Le résultat est un récit sans compromis, rigoureux et profondément humain — bien plus qu’une simple reconstitution.
Habituée à explorer les thèmes sociaux et les zones grises de la réalité, Théa Rojzman situe son histoire dans l’ombre d’une ville industrielle du nord de l’Angleterre, dans un climat de pauvreté, de violence ordinaire et de négligence institutionnelle. Mais la grande force du livre réside dans son refus des jugements simplistes. Le coupable reste coupable, mais le récit n’occulte jamais que l’enfant qui a commis ces crimes a été façonnée par un environnement destructeur. Rojzman avance sur une ligne étroite : expliquer sans excuser, observer sans absoudre.
Le récit se déploie à travers les conversations entre Mary et sa biographe, entrecoupées de flashbacks, de cauchemars et de souvenirs fragmentés. Peu à peu, l’histoire devient plus qu’un retour sur une affaire criminelle : une plongée dans ce qui se construit avant le crime — humiliations, violences, silences, mécanismes de survie et contradictions d’une enfance déjà contaminée.
Cette approche confère au livre une densité particulière. Plutôt que de souligner l’horreur, le scénario choisit la complexité inconfortable : l’émotion naît moins de l’acte lui-même que de ses répercussions, moins du spectaculaire que de l’inéluctable. C’est précisément ce qui permet à l’album d’éviter le mélodrame ou le sensationnalisme. La frontière entre réalité et interprétation devient poreuse — non pour créer un effet, mais parce que la vérité d’un fait divers réside aussi dans ce qui manque, dans ce qui doit être deviné, dans ce qui ne pourra jamais être entièrement raconté.
Sur cette structure narrative, Vanessa Belardo déploie un dessin sobre mais puissant. Un trait fortement encré, des visages sculptés par la tension et des regards qui en disent plus que les dialogues placent l’expression au cœur de la narration. L’atmosphère souvent sombre renforce la lecture et accentue l’impression d’un étau qui se resserre. La composition des pages, rigoureuse et maîtrisée, joue avec les silences et les ruptures et rappelle l’efficacité de certaines traditions italiennes de la bande dessinée, notamment celles associées à Bonelli Editore. Les couleurs de Stefano Ronconi restent volontairement retenues : elles n’illustrent pas, elles orientent l’atmosphère, ancrent le temps et densifient la menace.
Une véritable réussite visuelle et narrative : Mary Bell, une enfance meurtrière ne laisse personne indifférent. Non seulement par son sujet, mais surtout par la manière dont il est traité : avec lucidité, rigueur et intelligence, comme une exploration des origines de la violence. Une graphic novel qui éclaire les faits sous un autre angle et marque durablement, précisément parce qu’elle refuse les réponses faciles.
Avis
Score moyen 5 / 5
Er schuilt een ongemakkelijke ironie aan de oorsprong van dit album. Théa Rojzman zocht oorspronkelijk stof voor een bijdrage aan een bundel van Fluide Glacial over seriemoordenaars, doorspekt met zwarte humor. Ze vond geen vrouwelijke zaak die haar pakte, totdat ze stuitte op Mary Bell. Daar bleek echter weinig grappigs aan te ontdekken.
Het boek Mary Bell gaat over een elfjarige die in 1968 in Newcastle twee jongetjes wurgde, en over een journaliste, Gitta Sereny, die decennia later teruggaat om te vragen wat een kind tot zoiets drijft. Rojzman doet niet haar best om Mary vrij te pleiten, maar laat zien wat een onbehandeld trauma in een kind kan voortbrengen.
Rojzman bouwt haar verhaal niet chronologisch op, maar als een onderzoek dat voortdurend tussen tijdlagen springt. Er is het gesprek tussen Sereny en de volwassen Mary in 1995, de jeugdherinneringen, het proces, de dromen. Die fragmentatie desoriënteert aanvankelijk.
Het is een versnipperd verhaal waarin de lezer verdwaalt en zichzelf verliest, voordat duidelijk wordt dat net die verbrokkeling het punt is. Dat is een ongemak en het scenario verdient er krediet voor dat het die desoriëntatie niet wegmasseert. Het verhaal van een kind dat zelf geen coherente lijn in haar herinneringen kan leggen, hoort niet lineair verteld te worden. Sereny, die haar geloofwaardigheid eerder opbouwde met getuigenissen rond het proces van Neurenberg en een boek over Albert Speer, fungeert als ankerpunt in die chaos. Zij is niet de alwetende verteller, maar iemand die zelf net zo hard moet graven als de lezer.
Vanessa Belardo’s tekenstijl is realistisch en ingehouden, met een sterke nadruk op gezichten en blikken. We hadden bij zo’n verhaal iets grimmigere of realistischere tekeningen verwacht, maar krijgen in plaats daarvan een stijl die eerder gestileerd en steriel overkomt.
Tegen het einde vervormt de tekenstijl zichtbaar. Het is een risico dat de auteurs bewust nemen en het is niet gezegd dat het overal werkt, maar het signaleert wel dat ze hier een vormelijke grens durfden op te zoeken in plaats van veilig te blijven.
Het meest sprekende formele gebaar blijft de passage waarin de tekening zelf wegvalt. Twee zwarte pagina’s met witte tekst bij de onthulling van het misbruik dat Mary onderging. Dat is een erkenning dat sommige feiten zich niet laten illustreren zonder zelf voyeuristisch te worden. De strip kiest op dat punt voor stilte boven beeld.
Het album is overigens kwetsbaar in zijn verhouding tot de bron. Het steunt op Sereny’s Cries Unheard, het boek dat destijds zelf onder vuur lag omdat Mary Bell ervoor betaald werd.
Mary Bell, een moordzuchtige kindertijd overtuigt het meest wanneer het zijn eigen onzekerheid toont in de stiltes, de verbrokkelde tijdlijn en in de weigering van een slotoordeel. Wie op zoek is naar pulp over een kindermoordenaar, zal hier teleurgesteld worden. Wie bereid is zich te laten meeslepen in een afdaling waarin geweld nooit uit het niets ontstaat, vindt een strip die lang blijft hangen, ook al wringt de tekenstijl af en toe.Erik Ploegmakers www.9dekunst.nl
In 1968 worden in Newcastle upon Tyne twee jonge jongens, Martin Brown en Brian Howe, kort na elkaar vermoord teruggevonden. De zaak leidt tot een spraakmakend proces waarin de 11-jarige Mary Bell tot levenslang wordt veroordeeld. Jaren later, in 1995, probeert journaliste Gitta Sereny via gesprekken met Mary Bell te begrijpen wat haar tot deze daden heeft gebracht.
De graphic novel Mary Bell, uitgegeven bij Lauwert, combineert documentaire elementen met fictie. Scenariste Théa Rojzman onderzoekt niet alleen de feiten, maar ook de jeugd, trauma’s en omstandigheden die Mary Bell hebben gevormd. Ze toont Mary zowel als dader als slachtoffer, zonder haar misdaden goed te praten. Via gesprekken, flashbacks en nachtmerries ontstaat een indringend en genuanceerd portret.
De tekeningen van Vanessa Belardo, met krachtige inkting en sobere maar expressieve beelden, versterken de beklemmende sfeer van het verhaal. Samen maken de auteurs van dit boek een visueel en narratief sterke graphic novel over schuld, trauma en de donkere kanten van de menselijke natuur. Het resultaat is een aangrijpend werk dat niemand onberoerd laat. Aangrijpend spannend en zeker een aanrader.
tentez de gagner un chèque cadeau d'une valeur de €5 Rédiger un avis
